Home / Tin tức nuôi tôm / Bệnh đầu vàng- nguyên nhân, biện pháp phòng trị bệnh hiệu quả trên tôm

Bệnh đầu vàng- nguyên nhân, biện pháp phòng trị bệnh hiệu quả trên tôm

Bệnh đầu vàng- nguyên nhân, biện pháp phòng trị bệnh hiệu quả trên tôm
Rate this post

Hiện tượng tôm chết trên diện rộng ở đồng bằng sông Cửu Long trong nhiều năm qua được xác định là do bệnh đầu vàng gây thiệt hai đáng kể cho người nuôi tôm. Trong bài viết dưới đây, Dr.Tom sẽ trình bày các nguyên nhân, dấu hiệu và phương pháp phòng trị bệnh đầu vàng ở tôm.

bệnh đầu vàng

Tôm nhiễm bệnh đầu vàng

Nguyên nhân gây bệnh đầu vàng

Virus gây bệnh đầu vàng( YHV) trên tôm được phát hiện đầu tiên ở Thái Lan và được coi là một trong những tác nhân gây bệnh đặc biệt nguy hiểm cho các vùng nuôi thâm canh ở Thái Lan. Sau đó bệnh đầu vàng được phát hiện ở nhiều nước khác thuộc khu vực Châu Á như Mã Lai, Việt Nam và Trung Quốc.

YHV là một virus hình que kích thước 44±6×173±13nm. Nhân virus có đường kính gần bằng 15nm, chiều dài có thể lên tới 800nm. Bộ gen của YHV là RNA mạch đơn dương kích thước khoảng 22kb, nucleocapsit có dạng hình que và có màng bao. Kết quả nghiên cứu gần đây của Wijegoonawardane cho biết YHV là một trong ít nhất 6 kiểu gen của phức hợp virus đầu vàng, 6 kiểu gen còn lại là Gill-associated virus- GAV trong những mẫu tôm bệnh được nghiên cứu có nguồn gốc từ Mozambique, Ấn Độ, Thái Lan, Mã Lai, Indonesia, Philipines, Việt Nam. Trong số các kiểu gen thì chỉ có kiểu gen YHV là gây ra dấu hiệu bệnh lý là đầu vàng.

virus YHV

Virus YHV

Phổ loài nhiễm bệnh của YHV hẹp hơn so với WSSV (virus gây bệnh đốm trắng ở tôm). YHV nhiễm chủ yếu trên các loài tôm thuộc họ hẹ.

Tôm bố mẹ nhiễm YHV mãn tính có thể là nguyên nhân lây truyển theo chiều dọc- do di truyền. YHV có thể nhiễm trên tôm từ giai đoạn ấu trùng nhưng chỉ gây chết nhiều từ giai đoạn tôm trưởng thành. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có chứng cứ về phương thức lây truyền theo chiều dọc của YHV.

Bệnh đầu vàng lây truyền theo đường nằm ngang, virus từ tôm nhiễm bệnh  bài tiết ra môi trường hoặc một số tôm tự nhiên cũng bị bệnh đầu vàng sẽ lây truyền cho các tôm khác trong ao nuôi. Có thể lây truyền từ ao này sang ao khác do một số chim nước ăn tôm nhiễm bệnh đầu vàng mang theo các mẫu thừa rơi vào ao nuôi.

Giáp xác được xem là vật mang virus và là vật chủ trung gian truyền YHV vào ao nuôi tôm.

Bệnh thường xảy ra ở các ao nuôi có điều kiện môi trường xấu và những vùng có mật độ trại cao.

Biểu hiện nhiễm bệnh ở tôm

Bệnh có thể xuất hiện sau khi thả giống 20 ngày, thường gặp nhất là 50- 70 ngày ở các ao nuôi tôm sú thâm canh. Ngoài ra còn có thể gặp ở một số loài tôm tự nhiên khác như tôm thẻ, tôm bạc…

Bệnh đầu vàng thường xuất hiện ở ao nuôi tôm có khối lượng từ 5-15g. Triệu chứng đầu vàng có thể được phát hiện sớm nhất là ở tôm sú là tôm ăn nhiều bất thường trong vài ngày sau đó bỏ ăn. Sau một hai ngày tôm dạt vào gần bờ và chết. Những ngày sau đó số lượng tôm chết tăng lên nhanh chóng và tỷ lệ chết lên đến 50- 60%. Các thí nghiệm gây cảm nhiễm cho thấy tỷ lệ tôm chết có thể lên đến 100% trong vòng 3- 5 ngày sau khi có dấu hiệu của bệnh đầu vàng.

 

Dấu hiệu của bệnh đầu vàng là màu vàng sáng ở phần đầu của tôm nhiễm virus. Màu vàng ở tôm nhiễm bệnh là do gan tụy có màu vàng mà nhìn thấy qua lớp vỏ tôm, toàn thân có màu nhợt nhạt. Tuy nhiên dấu hiệu đầu vàng không phải lúc nào cũng xuất hiện ở tôm nhiễm bệnh nên không thể chuẩn bệnh đầu vàng bằng cách quan sát bệnh lý. Cường độ cảm nhiễm YHV ao đã được phát hiện ở tôm khỏe không có biểu hiện đầu vàng.

bệnh đầu vàng

bệnh đầu vàng

Dấu hiệu tôm nhiễm bệnh đầu vàng

Kiểm tra tiêu bản máu của tôm nhiễm bệnh thấy có dấu hiệu bất thường: Nhân tế bào hồng cầu thoái hóa kết đặc lại hoặc bị phá hủy phân mảnh. Mô bệnh học tế bào có hiện tượng hoại tử ở nhiều cơ quan, xuất hiện các thể vùi trong các tế bào tế bào chất, nhân thoái hóa kết đặc và phân mảnh của nhiều tế bào khác nhau: Hệ bạch huyết, tế bào mang, tế bào kẽ gan tụy, tế bào biểu bì ruột.

Ở Việt Nam, các vùng nuôi tôm sú ở các tỉnh miền bắc, miền trung và Nam Bộ đã phát hiện tôm bị nhiễm bệnh đầu vàng và tỷ lệ tôm chết lên đến 100% chỉ trong vài ngày sau khi xuát hiện các triệu chứng bệnh. Tôm nhiễm bệnh trên thân xuất hiện những đốm trắng dưới lớp vỏ kitin, thân đỏ, chuyển đầu vàng.

Biện pháp phòng trị bệnh đầu vàng

Hiện tại, chưa có thuốc hoặc chất hoá học nào dùng để xử lý điều trị bệnh có kết quả nhưng ta có thể phòng bệnh và sự lây lan của dịch bệnh này bằng cách những cách sau.

Chọn nguồn tôm giống đảm bảo sạch bệnh.

Sử dụng kỹ thuật PCR để kiểm tra tôm nhiễm bệnh

Dr.Tom – Thao tác xét nghiệm bệnh tôm bằng PCR POCKIT XPRESS

Tiến hành xét nghiệm gan tôm, ta thấy tế bào gan không hoạt đông do bị phá hủy. Dùng phương pháp nhuộm hồng cầu máu tôm, thấy nhân tế bào hồng cầu thoái hóa kết đặc lại hoặc bị phá hủy phân mảnh. Mô bệnh học tế bào có hiện tượng hoại tử ở nhiều cơ quan, xuất hiện các thể vùi trong các tế bào tế bào chất, nhân thoái hóa kết đặc và phân mảnh của nhiều tế bào khác nhau: Hệ bạch huyết, tế bào mang, tế bào kẽ gan tụy, tế bào biểu bì ruột.

Thường xuyên kiểm tra, kiểm soát mức độ vi khuẩn có trong ao nuôi, tránh để chúng phát triển ồ ạt.

Sử dụng men virus dùng tế bào giống đặc biệt có độ tinh khiết có khả năng hấp thụ các độc tố trong hệ tiêu hoá và liên tục khống chế được vi khuẩn có hại hoặc dùng men virus có thành phần của Bacillus là một phương pháp phòng bệnh có hiệu quả đồng thời cũng là việc xử lý nước thật tuyệt vời.

Không vận chuyển tôm từ nơi nhiễm bệnh đến nơi chưa xảy ra bệnh để hạn chế sự lây nhiễm qua các vùng bên cạnh.

Với tôm chết cần được vớt bỏ khỏi ao nuôi, nên sử dụng vôi nung hoặc đốt để tiêu trừ tôm chết kèm theo mầm bênh.

Dùng nước vôi nung hoặc clorua vôi để làm sạch nước, tẩy ao, nước từ ao nuôi tôm nhiễm bệnh tuyệt đối không thải ra ngoài, tránh phát tán dịch bệnh.

Dr.Tom – Cách xử lý nước ao nuôi tôm đạt hiệu quả cao

Thường xuyên kiểm tra tôm nuôi, nếu thấy tôm có dấu hiệu bệnh nên thu hoạch ngay. Nếu tôm quá nhỏ chưa đạt để đánh bắt và bán đi thì cần nước ao phải được xử lý trước khi thay bỏ.

Như vậy, Dr. Tom vừa cùng bà con tìm hiểu về căn bệnh đầu vàng xảy ra trên tôm. Hy vọng với những kiến thức kể trên, bà con có thể có cách phòng trị bệnh để ứng phó kịp thời khi tôm nhiễm bệnh. Bà con có bất kỳ thắc mắc nào về bệnh đầu vàng trên tôm, vui lòng liên hệ với chúng tôi theo số hotline 1900 2620.

About Ha Nhung

Check Also

Nguyên nhân, dấu hiệu lâm sàng và biện pháp phòng, trị bệnh đốm trắng trên tôm

Nguyên nhân, dấu hiệu lâm sàng và biện pháp phòng, trị bệnh đốm trắng trên …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *