Home / Tin tức nuôi tôm / Nguyên nhân, dấu hiệu lâm sàng và phác đồ điều trị bệnh đốm đen trên tôm thẻ chân trắng

Nguyên nhân, dấu hiệu lâm sàng và phác đồ điều trị bệnh đốm đen trên tôm thẻ chân trắng

Nguyên nhân, dấu hiệu lâm sàng và phác đồ điều trị bệnh đốm đen trên tôm thẻ chân trắng
Rate this post

Bệnh đốm đen trên tôm thẻ chân trắng xuất hiện ngày càng nhiều do lượng chất thải ra môi trường nhiều hơn trong khi cơ sở hạ tầng vùng nuôi không được cải thiện để tương ứng với sự gia tăng các vụ nuôi tôm thẻ chân trắng.

Để giúp bà con nuôi tôm hiểu rõ bệnh này cũng như giúp bà con có biện pháp kỹ thuật hiệu quả nhằm xử lý sớm trong phòng và trị bệnh, Dr.Tom đã tiến hành tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu lâm sàng và phác đồ điều trị bệnh đốm đen trên tôm thẻ chân trắng tốt nhất có thể.

Bệnh đốm đen

Tôm thẻ chân trắng nhiễm bệnh đốm đen

Nguyên nhân tôm nhiễm bệnh

“Bệnh đốm đen” xảy ra tại các ao nuôi khi nước bị nhiễm mặn với độ mặn từ 5%- 25%. Tôm mắc bệnh trong giai đoạn 20- 90 ngày tuổi, chủ yếu nhất là khi tôm được. Tôm khi nhiễm bệnh có tỷ lệ tử vong lên tới 80- 90%. Mặc dù vẫn có thể chữa trị nhưng tôm đã từng nhiễm bệnh sẽ bị xấu mã, giảm giá thành sản phẩm.

Quan sát và theo dõi các dấu hiệu lâm sàng cho thấy “bệnh đốm đen” rất giống với các triệu chứng của bệnh NHPB (Necrotizing hepatopancreatitis bacterium – hoại tử gan tụy) đã được mô tả và nghiên cứu trước đây. Kiểm tra PCR tôm bị đốm đen cho kết quả hoàn toàn âm tính với EMS/AHPNS/AHPND (bệnh hoại tử gan tụy cấp tính gây ra bởi vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus bị nhiễm phage). Vi khuẩn gây bệnh có trong nguồn nước ao nuôi. Loài vi khuẩn này có khả năng ăn mòn lớp vỏ kitin của tôm bằng các chất men đặc biệt được chúng tiết ra.

vi rút, vi khuẩn gây bệnh

Virus, vi khuẩn gây bệnh đốm đen

Thiếu Vitamin C hoặc hàm lượng Vitamin C không đủ cũng có thể là nguyên nhân gây bệnh đốm đen.

Tôm thường có tỷ lệ mắc “bệnh đốm đen” cao khi vào giai đoạn chuyển mùa, thời tiết thay đổi bất thường kéo dài trong 5 – 10 ngày, hoặc nhiệt độ nước tăng cao trên 29oC và duy trì trong thời gian dài. Tuy vậy, bệnh vẫn có thể xảy ra trên tôm bất cứ thời gian nào trong năm.

Ao nuôi tôm bị nhiễm bẩn, chất lượng nước không đảm bảo, độ kiềm dưới 100 mg/l kéo dài, hàm lượng khí độc NH3, NO2, H2S vượt mức cho phép, hàm lượng oxy hòa tan thấp, dưới 0.4ppm hoặc thả nuôi với mật độ dày.

Tùy điều kiện môi trường ao nuôi tôm và sức khỏe của tôm mà tốc độ phát triển, lây lan bệnh trên đàn tôm diễn ra là nhanh hay chậm.

Dấu hiệu lâm sàng

Tôm mắc bệnh nặng thường lờ đờ, tấp bờ, bỏ ăn, tăng trưởng chậm, khó lột xác, bị dính vào vỏ cũ hoặc mất phụ bộ khi lột xác.

tôm nhiễm bệnh đốm đen

Các đốm đen li ti xuất hiện trên tôm thẻ chân trắng 

Ở giai đoạn đầu sau khi nhiễm bệnh, tôm vẫn ăn bình thường, vẫn có thức ăn trong ruột, gan cũng chưa có dấu hiệu bất thường nhưng đuôi tôm bị mòn, râu cụt mà mọi người hay nhầm tưởng do tôm cắn lẫn nhau.

Khi tôm bị nhiễm khuẩn nặng hơn, râu và đuôi của tôm chuyển sang màu đỏ, đuôi có thể bị phồng nhẹ. Xuất hiện các đốm đen li ti, ẩn dưới vỏ hoặc các mảng lớn màu ở giáp đầu ngực, phụ bộ, ở thân tôm, vùng mang đen tối. Tôm lờ đờ, ăn ít thậm chí bỏ ăn. Tốc độ phát triển của tôm do đó cũng chậm lai.

Ở giai đoạn kế tiếp của bệnh, tôm xuất hiện những dấu trắng trên lưng, đục thân, ruột rỗng, gan tụy nhợt nhạt, nhiều đốm đen rải rác trên vỏ tôm có thể có mùi hôi. Vỏ tôm bị ăn mòn và có thể bị lở loét ở phần dưới vỏ, những vết lở loét này là nơi thuận lợi để các mầm bệnh khác như vi khuẩn, nấm, ký sinh trùng,…tấn công vào cơ thể làm cho bệnh càng nặng thêm.

Biện pháp phòng trị bệnh

Về nguyên tắc, bệnh do nhiễm khuẩn và có tốc độ lây truyền nhanh thường do di truyền từ tôm bố mẹ ở các trại tôm giống hoặc do môi trường nước nuôi xấu. Do đó, muốn phòng bệnh cho tôm, chất lượng tôm giống và điều kiện ao nuôi cần đặc biệt lưu tâm.

Tôm giống được chọn mua phải chọn từ các trại nuôi đảm bảo, uy tín, không bị nhiễm vi khuẩn, virus,…

Cách chọn tôm giống

Ao nuôi tôm cần được diệt khuẩn cẩn thận, sử dụng chế phẩm vi sinh xử lý đáy bùn ao nuôi để khử các chất độc, tạp chất ô nhiễm lắng tụ trong lớp bùn đáy cũng như khi độc phát sinh trước và sau khi diệt khuẩn cần tiến hành kiểm tra đánh giá mật độ số vi khuẩn bằng đĩa thach TBCS xem nguy cơ mầm bệnh trong ao có đạt yêu cầu hay không.

đĩa thạch TCBS

Đĩa thạch TCBS

Hướng dẫn sử dụng:

  • Bước 1: Mở nắp đĩa và loại bỏ nước. Chờ vài phút cho khô bề mặt.
  • Bước 2: Dùng ống nhỏ giọt lấy mẫu nước từ ao đến vạch định mức cho vào giữa đĩa. Lấy 15-20 con tôm giống (PL), đưa vào dung dịch đệm A rồi nghiền. Đối với tôm thương phẩm lớn hơn 1 g, lấy dạ dày và ruột tôm, cho vào dung dịch đệm A rồi nghiền. Dùng ống nhỏ giọt thu phần dịch trong, nhỏ vào đĩa nuôi cấy. Trước khi sử dụng, cần lắc đều dụng dịch đệm A.
  • Bước 3: Thả nhẹ nhàng các hạt thủy tinh vào đĩa thạch.
  • Bước 4: Đậy nắp đĩa, lắc nhẹ 15- 20 lần cho đến khi bề mặt khô hoàn toàn. Khi lắc, nên theo chiều ngang và ngẫu nhiên, tránh di chuyển dọc. Không xoay tròn để tránh khuẩn lạc phân bố không đều.
  • Bước 5: Ủ đĩa trong 24- 36 giờ ở nhiệt độ phòng.
  • Bước 6: Khử trùng đĩa bằng Chlorine hoạt tính 0.5ppt (1% dung dịch thuốc tẩy) sau khi đếm.

Phân tích dữ liệu:

Lấy số khuẩn lạc đếm được nhân 10 cho mẫu tôm và nhân 20 cho mẫu nước ao.

Ví dụ: Đếm được 10 khuẩn lạc xanh và 40 khuẩn lạc vàng trên đĩa, nghĩa là:

+ Mẫu tôm: 100 vi khuẩn Vibrio xanh, 400 vi khuẩn Vibrio vàng. Tổng khuẩn vibrio là 500. Đơn vị tính: cfu/mẫu

+ Mẫu nước: 200 vi khuẩn Vibrio xanh, 800 vi khuẩn Vibrio vàng. Tổng số  khuẩn lạc Vibrio là 1000. Đơn vị tính: CFL/ml.

+ Giải thích số liệu: Tham khảo bảng “Đọc kết quả đĩa thạch ” và bảng “Ghi kết quả khuẩn lạc” đính kèm.

Dùng kĩ thuật PCR (máy luân nhiệt)  kiểm tra chất lượng tôm giống.

Hướng dẫn sử dụng máy PCR

Mật độ nuôi thả tôm phải tương ứng với số lượng quạt nước để cung cấp oxy cho tôm, độ sâu, diện tích ao nuôi, mùa vụ cũng như kinh nghiệm, trình độ kỹ thuật của người nuôi.

quạt lông nhím

Hướng dẫn thiết kế quạt lông nhím cho ao nuôi tôm

Bổ sung các khoáng chất, chất diệt khuẩn vào ao nuôi ngay sau khi thả để giảm tối đa nguy cơ tôm nhiễm bệnh.

Trong 60 ngày đầu tiên nuôi tôm, nên sử dụng định kì các chế phẩm sinh học.

Thường xuyên kiểm tra hàm lượng oxy, kiềm, mật độ vi khuẩn trong ao nuôi có vượt mức 10CFU/ml hay không theo định kỳ 5-7 ngày/ lần.

quạt nước trong ao tôm

Quạt nước tăng cường oxy cho ao nuôi tôm

Không nên cho tôm ăn quá nhiều, tránh tình trạng dư thừa không chỉ gây lãng phí mà còn làm ô nhiễm môi trường nước do thức ăn bị phân hủy, bổ sung thêm canxi, khoáng chất giúp quá trình lột vỏ của tôm diễn ra dễ dàng đồng thời tăng sức đề kháng cho tôm. Tùy vào điều kiện ao nuôi, mùa vụ, thời tiết mà có những điều chỉnh lượng thức ăn sao cho phù hợp.

Sau 15 ngày thả tôm vào ao nuôi, nên đặt vó chài tôm kiểm tra xem tôm có nhiễm bệnh không để có biện pháp xử lý thích hợp.

Phác đồ điều trị bệnh

Đối với ao nuôi

Tiến hành diệt khuẩn, làm sạch nước trong ao nuôi bằng chế phẩm phù hợp với tuổi tôm. Quá trình diễn ra lặp lại 2- 3 lần tùy tỷ lệ nhiễm bệnh tại ao.

Cấy vi sinh với hàm lượng cao sau 36 giờ diệt khuẩn. Để giảm nồng độ khí độc và pH, có thể sử mật rỉ đường.

Tăng cường hàm lượng oxy bằng các quạt nước, sục khí oxy vào ao nuôi.

Đối với tôm nuôi

Cắt giảm khẩu phần ăn của tôm từ 10- 30%

Tăng cường bổ sung vitamin C, khoáng chất, chế phẩm vi sinh có lợi hệ tiêu hóa, hệ miễn dịch của tôm.

Sử dụng chế phẩm bổ sung Enzyme tiêu hóa- Comprezyme: Trộn 1 gói Comprezyme với 1 tấn thức ăn, bổ sung 1 lần/ngày

 Enzyme tiêu hóa- Comprezyme

Enzyme tiêu hóa- Comprezyme

  • Comprezyme là hỗn hợp các loại enzim hoạt hóa, cung cấp nhiều loại enzim thiết yếu như bột đậu nành và bột lông vũ được dùng để thay thế cho bột cá mà tôm không thể tự tổng hợp được, cần thiết cho việc chuyển hóa các loại protein này.
  • Giảm hệ số chuyển đổi thức ăn FCR, cải thiện hệ miễn dịch cho tôm, cá.
  • Giảm các nguồn dinh dưỡng tự do trong ao nuôi – nguyên nhân phát sinh hiện tượng tảo nở hoa và sự phát triển của vi khuẩn Vibrio.

Không sử dụng thuốc kháng sinh trong quá trình điều trị để tránh gây lờn thuốc khi sử dụng thuốc cho tôm không đúng cách, khả năng mắc bệnh lại cao hơn, điều trị khó hơn do biến thể của vi khuẩn với thuốc.

Trên đây là một số chia sẻ của Dr.TOm đến về căn bệnh đốm đen ở tôm thẻ chân trắng, cách phòng và trị bệnh cũng như một số loại thuốc đặc trị cho bệnh này. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về bệnh, thuốc đặc trị, bà con vui lòng liên hệ hotline 1900 2620 của chúng tôi để nhận những hỗ trợ kịp thời, hiệu quả. Chúc bà con có một mùa nuôi tôm thành công!

Xem thêm

>>> Giải pháp hàng đầu kiểm soát vi khuẩn Vibrio trong trại giống “Điều tuyệt diệu thứ 4”

>>> Dr.Tom mang đến Giải pháp A – Nuôi tôm an toàn và hiệu quả

 

About Ha Nhung

Check Also

Kinh nghiệm cải tạo ao nuôi tôm cho bà con để có một vụ mùa bội thu

Kinh nghiệm cải tạo ao nuôi tôm cho bà con để có một vụ mùa …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *